Achtergrond

‘Drone’ boven Brits militair vliegveld bleek gevechtsvliegtuig: autoriteiten onder vuur

Een incident waarbij een politiehelikopter een Amerikaanse F-15 straaljager aanzag voor een drone, en de manier waarop de autoriteiten met die vergissing zijn omgegaan, heeft geleid tot frustratie onder Britse droneprofessionals. De bijna-botsing vond plaats op 22 november 2024 boven Suffolk en kwam recent aan het licht in een rapport van de UK Airprox Board (UKAB). De situatie speelde zich af in de nabijheid van de Amerikaanse luchtmachtbasis RAF Lakenheath.

‘Dronewaarneming’ bleek gevechtsvliegtuig

Volgens het rapport dacht de bemanning van de helikopter aanvankelijk met een drone te maken te hebben. Pas later werd duidelijk dat het ging om een straaljager van de Amerikaanse luchtmacht. De melding werd aanvankelijk behandeld als een dronewaarneming, wat destijds leidde tot onrust en verhoogde alertheid rond verschillende luchtmachtbases in de regio, waaronder RAF Mildenhall en RAF Feltwell. De waarnemingen werden bovendien breed uitgemeten in de pers.

De Britse luchtvaartautoriteiten zouden volgens drone-expert Ian Hudson pas met de ware toedracht naar buiten zijn gekomen nadat er door hem meerdere verzoeken in het kader van de Wet openbaarheid van bestuur (FOI) waren ingediend. Een bijbehorende video-opname van het incident is vooralsnog niet vrijgegeven. De Amerikaanse luchtmacht, verantwoordelijk voor de betrokken F-15, heeft vooralsnog niet gereageerd op het incident.

Kritiek vanuit dronegemeenschap

Gary Mortimer, hoofdredacteur van het Amerikaanse droneplatform sUAS News, noemt de gang van zaken zorgwekkend: “Dit zet vraagtekens bij de honderden dronewaarnemingen die eerder in hetzelfde gebied zijn gemeld. Tot nu toe werd het woord van een piloot altijd als waarheid aangenomen, zonder verdere verificatie.” Volgens Mortimer heeft de manier waarop de autoriteiten met het incident zijn omgegaan bijgedragen aan angst in de samenleving ten aanzien van drones. “Het verhaal werd in stand gehouden, terwijl men allang wist dat er geen drone in het spel was. Dit is schadelijk voor de reputatie van onze sector.”

Britse dronepiloten merken nu al de nadelige gevolgen van de onterechte dronewaarnemingen en de resulterende media-aandacht. Andy Hollings van dronebedrijf Sax Compute Ltd stelt dat het publieke sentiment negatiever is geworden. “De verwarring tussen een straaljager en een drone is onbegrijpelijk. Sindsdien heb ik al meerdere keren politie aan de deur gehad die vragen kwam stellen over mijn drones.” Volgens Hollings zorgen incidenten als deze voor onterechte angst bij het publiek.

Reactie van autoriteiten

De Britse luchtvaartautoriteit (CAA) benadrukt dat er voortdurend wordt gewerkt aan het bevorderen van veilig luchtruimgebruik. “We bieden uitgebreide voorlichting aan alle gebruikers van het luchtruim en onderhouden nauwe contacten met de National Police Air Service (NPAS) als onderdeel van onze reguliere toezichtstaak.”

Hoofdinspecteur Vicki White van NPAS bevestigt in een schriftelijke reactie dat de bemanning handelde op basis van wat zij op dat moment als een dronewaarneming interpreteerde. “Gezien de omstandigheden toonden zij professioneel gedrag en goed beoordelingsvermogen.”

Eerdere onterechte dronewaarnemingen

Het is niet de eerste keer dat een bemand luchtvaartuig wordt aangezien voor een drone, met alle gevolgen van dien. Zo leidde een reeks vermeende dronewaarnemingen boven de Amerikaanse staat New Jersey eind 2024 tot massahysterie, vluchtvertragingen en een grootschalige zoektocht naar onbekende drones. Later concludeerden onderzoekers dat vrijwel alle meldingen waarschijnlijk te wijten waren aan normale vliegtuigen en helikopters die onder specifieke hoeken of lichtomstandigheden werden gezien. Toch werden de meldingen destijds zonder verder bewijs als feit aangenomen, met verstrekkende gevolgen voor het luchtverkeer.

Een vergelijkbaar incident deed zich eind 2018 voor op luchthaven Londen Gatwick. Rond de kerstperiode werd het vliegveld dagenlang stilgelegd na meldingen van drones in de buurt van de landingsbanen. Honderden vluchten werden geannuleerd of omgeleid, met grote chaos en economische schade tot gevolg. De politie zette een grootschalige zoekactie op touw en arresteerde zelfs twee onschuldige burgers. Ondanks de inzet van militairen en geavanceerde detectiesystemen is er nooit sluitend bewijs gevonden dat er daadwerkelijk een drone in de buurt was geweest. Het incident wordt nog steeds aangehaald als voorbeeld van hoe snel dronepaniek kan escaleren, ook zonder tastbaar bewijs.

(AI-gegenereerde coverfoto ter illustratie)

Avatar foto

Wiebe de Jager

Wiebe de Jager (@wdejager) is oprichter van Dronewatch en auteur van de boeken Dronefotografie en Dronevideo's maken. Wiebe is A1/A2/A3 gecertificeerd dronepiloot en beschikt over een exploitatievergunning voor de Specific categorie.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

Vul je gegevens in en blijf op de hoogte!