Primeur in België: drones voor ziekenhuislogistiek op afstand bestuurd vanuit VK
In de Antwerpse regio Kempen is een proef gestart met medische dronetransporten tussen ziekenhuizen. Het Britse bedrijf Skyports Drone Services is hiervoor een samenwerking aangegaan met het Belgische AZ Turnhout. De inzet van drones moet het vervoer van dringend medisch materiaal zoals medicatie en laboratoriummonsters sneller, efficiënter en duurzamer maken dan de huidige levering per bestelwagen of fietskoerier. Bijzonder is dat de drones bestuurd worden vanuit het VK.
Twee drone types
De testvluchten vinden plaats tussen de ziekenhuiscampussen AZ Turnhout St. Jozef en AZ Herentals, met A‑kwadraat als centraal logistiek knooppunt. Voor het transport worden twee verschillende drones ingezet. De RigiTech Eiger verzorgt de route tussen A‑kwadraat en AZ Herentals: een afstand van 18,7 km, die in slechts 13 minuten per drone wordt afgelegd – aanzienlijk sneller dan de 30 minuten die het per wegtransport duurt. De drone vliegt op een hoogte van 80 meter, met een kruissnelheid van 29 m/s en kan tot 3 kg vervoeren.
De andere drone, de Speedbird DLV‑2, vliegt tussen A‑kwadraat en campus St. Jozef in Turnhout. Deze kortere route van 4,4 km wordt in 7 minuten overbrugd. De drone heeft een maximaal laadvermogen van 5 kg en vliegt op een hoogte van 50 meter met een kruissnelheid van 16 m/s.

Bestuurd vanuit het VK
Een opvallend aspect van de proef is dat de drones beyond visual line of sight (BVLOS) vliegen en op afstand bestuurd worden vanuit een Remote Operations Centre (ROC) in Buckinghamshire, Engeland. Skyports kreeg hiervoor goedkeuring van de Belgische autoriteiten – een belangrijke doorbraak die schaalvergroting en verdere kostenefficiëntie mogelijk maakt.
Om de integratie met het bestaande luchtruim te waarborgen, zijn op de daken van de betrokken ziekenhuizen luchtverkeersontvangers geïnstalleerd. Daarnaast zijn QR-landingsmarkeringen aangebracht voor precisielandingen op de vaste droneplatforms. De drones vliegen voorlopig op doordeweekse dagen. Het uiteindelijke doel is het opzetten van een permanent, autonoom medisch dronenetwerk in België dat 24/7 operationeel kan zijn.
Betere samenwerking, snellere zorg
Volgens Griet Braekmans, directeur facilitaire zaken en projectmanager bij AZ Turnhout, is de samenwerking met andere ziekenhuizen en logistieke partners zoals A‑kwadraat al jaren gaande. “Met drones kunnen we gepersonaliseerde zorg verbeteren en de samenwerking tussen ziekenhuizen verder optimaliseren,” aldus Braekmans.
Ook Jef Geudens van Skyports onderstreept de voordelen van deze aanpak: “Door medische diensten te centraliseren in gespecialiseerde hubs, hoeft niet elk ziekenhuis meer apart te investeren in dure infrastructuur. Daardoor kan bijvoorbeeld gepersonaliseerde chemotherapie sneller en breder beschikbaar komen.”
U-space integratie
De proef maakt deel uit van het BURDI-project (Belgium/Netherlands U-space Reference Design Implementation), dat gericht is op een veilige en duurzame integratie van drones in het luchtruim, inclusief BVLOS-operaties. Het project wordt medegefinancierd door de Europese Unie en het SESAR Joint Undertaking. Belgische bedrijven Skeydrone en Unifly leveren technische ondersteuning.

Waarom worden er twee drones gebruikt?
Goede vraag. Er worden twee soorten drones gebruikt. De eerste is een multirotor: een drone met meerdere propellers, wendbaar en ideaal voor korte, frequente vluchten (net als een helikopter). Deze wordt ingezet op het korte traject.
De tweede is een fixed-wing drone die ook verticaal kan opstijgen en landen (VTOL). Die vliegt als een klein vliegtuig, waardoor hij langere afstanden sneller en met meer lading kan afleggen.