ProRegelgeving

SORA 2.5 gepubliceerd: dit zijn de belangrijkste veranderingen

De Specific Operations Risk Assessment (SORA) vormt al jaren de basis voor het beoordelen van dronevluchten in de Specific categorie. Deze methodiek, ontwikkeld door JARUS, wordt inmiddels breed toegepast in Europa en daarbuiten. Met de publicatie van SORA 2.5 zijn er belangrijke wijzigingen doorgevoerd, gebaseerd op ervaringen uit de praktijk met versie 2.0. De nieuwe editie moet zorgen voor meer duidelijkheid, betere afstemming en een soepeler proces voor zowel operators als toezichthouders.

Meer structuur en duidelijkheid

Een van de meest zichtbare aanpassingen is de manier waarop de documentatie is opgebouwd. Waar SORA 2.0 soms leidde tot verwarring door overlappende bijlagen, biedt SORA 2.5 een overzichtelijker geheel. Zo is de samenvatting nu geïntegreerd in het hoofddocument en is er een duidelijk onderscheid gemaakt tussen richtlijnen (‘Guidance’) en eisen (‘Requirements’).

Ook de documentatie die operators moeten inleveren is nu concreet vastgelegd. Bij een aanvraag hoort voortaan altijd een Operations Manual, een compliance matrix en het officiële aanvraagformulier. Dit moet ervoor zorgen dat aanvragen consistenter en beter vergelijkbaar worden ingediend. Handig is dat er nu ook een voorbeeld wordt gegeven van een aanbevolen structuur voor het OM, wat de eenvormigheid verder moet verbeteren.

Daarnaast is het proces opgesplitst in twee fasen: eerst de basisrisico’s en aannames vastleggen, daarna pas de bewijsvoering en het volledige veiligheidsdossier. Dit voorkomt dat operators veel werk verrichten op basis van aannames die later niet blijken te kloppen.

Van 11 naar 10 stappen

Het stappenplan is herzien: waar SORA 2.0 nog 11 stappen telde, is dit in versie 2.5 teruggebracht naar 10 overzichtelijker geordende stappen. Zo wordt containment (beperkingsmaatregelen) nu vóór de Operational Safety Objectives (OSO’s) beoordeeld, wat beter aansluit bij de logica van risicoanalyses.

Opvallend is verder dat de term CONOPS (‘Concept of Operations’) is vervangen door Detailed Operational Information, met concrete templates en richtlijnen. Dit moet operators helpen om hun aanvraag en veiligheidsdossier consistenter op te bouwen.

Kwantitatieve benadering van grondrisico

De beoordeling van grondrisico’s is in 2.5 ingrijpend veranderd. Waar in SORA 2.0 nog vooral kwalitatieve inschattingen golden, kiest de nieuwe versie voor een kwantitatief model, gekoppeld aan bevolkingsdichtheid en maximale snelheid. Het verschil tussen VLOS en BVLOS telt in deze stap niet langer mee; eventuele verlaging van het risico kan alleen nog via mitigaties in stap 3.

Nieuw is ook het begrip ‘critical area’: het gebied waarbinnen mensen geraakt kunnen worden bij een crash. Hiervoor heeft EASA zelfs een Critical Area Assessment Tool (CAAT) ontwikkeld, waarmee operators kunnen aantonen dat hun werkelijke risico lager ligt dan de standaardtabel.

Voor kleine drones zijn er duidelijke voordelen: toestellen van ≤ 250 gram en ≤ 25 m/s vallen automatisch in de laagste risicoklasse (GRC 1). Drones van ≤ 900 gram en ≤ 19 m/s profiteren bovendien van versoepelde eisen bij bepaalde mitigaties.

Nieuwe indeling mitigaties

De mogelijkheden om grondrisico te verlagen zijn verfijnd en opgesplitst in M1A (sheltering), M1B (operationele beperkingen), M1C (ground observation) en M2 (impactreductie).

Het vroegere Emergency Response Plan telt niet langer mee als risicomitigator, maar is verplaatst naar de OSO’s. Daarmee sluit de methodiek beter aan bij de praktijk en wordt voorkomen dat operators onrealistisch veel krediet krijgen voor papieren plannen.

Containment en OSO’s vernieuwd

Containment is nu stap 8 en krijgt een belangrijkere rol. Het wordt vastgesteld aan de hand van maximale afmetingen, snelheid, bevolkingsdichtheid van aangrenzende gebieden, nabijheid van mensenmassa’s en de SAIL. Er is onderscheid gemaakt in Low, Medium en High containment levels, wat een meer uniforme aanpak oplevert.

Bij de Operational Safety Objectives zijn er forse wijzigingen: het aantal OSO’s is verminderd van 24 naar 17, door samenvoeging van doublures. Ook is de aanduiding ‘Optional’ vervangen door ‘Not Required (NR)’, om misverstanden te voorkomen. Nieuw is dat de OSO-tabel nu ook aangeeft welke partij verantwoordelijk is: de operator, de fabrikant of de trainingsorganisatie.

Comprehensive Safety Portfolio uitgebreid

Het afsluitende dossier, de Comprehensive Safety Portfolio, is in versie 2.5 verder uitgewerkt. Het moet nu niet alleen alle bewijsstukken en procedures bevatten, maar ook aantonen hoe eventuele externe dienstverleners (zoals U-space serviceproviders) via Service Level Agreements bijdragen aan de vereiste veiligheidsniveaus. Daarmee wordt de keten van verantwoordelijkheden beter geborgd.

Air risk voorlopig ongewijzigd

Voor de beoordeling van luchtrisico’s verandert er voorlopig weinig. Het bestaande raamwerk blijft in stand, omdat een kwantitatief model meer tijd vraagt. Die vernieuwing staat gepland voor SORA 3.0, dat naar verwachting in 2027 verschijnt.

Belang voor de sector

Met SORA 2.5 zet JARUS een belangrijke stap richting meer uniformiteit en transparantie in drone-operaties. Operators krijgen een duidelijker en eerlijker kader, terwijl toezichthouders meer houvast hebben bij de beoordeling. Daarmee ontstaat er ook meer ruimte voor de verdere groei van de sector, zonder concessies te doen aan de veiligheid.

Het is vooralsnog echter onduidelijk of operators met een op SORA 2.0 gebaseerd handboek direct in actie moeten komen, of dat zij pas bij een verlenging van of aanpassing aan hun vergunning aan de nieuwe vereisten moeten gaan voldoen.

Meer informatie

Wie meer wil lezen over SORA 2.5 en de precieze veranderingen kan terecht bij de volgende informatiebronnen:
EASA: ED Decision 2025/018/R – AMC & GM to Commission Implementing Regulation (EU) 2019/947 — Issue 1, Amendment 3
Robin Zuidhof (Drone Flight Company): Summary of changes – SORA 2.0 vs. SORA 2.5

Avatar foto

Wiebe de Jager

Wiebe de Jager (@wdejager) is oprichter van Dronewatch en auteur van de boeken Dronefotografie en Dronevideo's maken. Wiebe is A1/A2/A3 gecertificeerd dronepiloot en beschikt over een exploitatievergunning voor de Specific categorie.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

Vul je gegevens in en blijf op de hoogte!