Amerikaanse journalisten vrezen inperking persvrijheid door strengere droneregels
De voorgestelde landelijke BVLOS-regels voor drones en lokale vliegverboden zorgen in de Verenigde Staten voor toenemende zorgen onder journalisten en burgerrechtenorganisaties. Zij vrezen dat deze maatregelen zullen leiden tot een ernstige beperking van de vrijheid van nieuwsgaring vanuit de lucht. Zowel de landelijke plannen voor strengere regels rond BVLOS-vluchten als recente lokale drone-restricties in Chicago illustreren volgens critici een trend waarbij de overheid steeds meer controle krijgt over wat journalisten vanuit de lucht kunnen vastleggen.
Nieuwe BVLOS-regels raken nieuwsorganisaties direct
De luchtvaartautoriteit Federal Aviation Administration (FAA) heeft begin oktober een voorstel gepubliceerd voor een nieuwe regelgeving rond vluchten buiten het zicht van de piloot (BVLOS). Deze regels, opgenomen in een nieuw ‘Part 108’, moeten leiden tot landelijke dekking voor BVLOS-operaties, maar hebben verstrekkende gevolgen voor mediabedrijven.
Volgens het voorstel vallen journalistieke dronevluchten niet onder een aparte categorie, maar onder ‘aerial surveying’. Nieuwsorganisaties die BVLOS willen vliegen, moeten daarvoor een tijdelijke vergunning of een langdurig certificaat aanvragen. In het laatste geval komen er zwaardere rapportageverplichtingen en intensiever toezicht door de FAA. Ook mogen nieuwsorganisaties niet meer dan 25 actieve BVLOS-drones tegelijk inzetten.
Daarnaast wordt het vliegbereik beperkt tot gebieden met een ‘gematigde bevolkingsdichtheid’. Grote steden en drukbevolkte gebieden vallen buiten de toegestane zones voor journalistieke BVLOS-operaties, waardoor verslaggeving vanuit de lucht tijdens bijvoorbeeld demonstraties of rampen in stedelijke gebieden aanzienlijk bemoeilijkt zou worden. Ook krijgen operators te maken met uitgebreide veiligheidschecks, inspecties en administratieve verplichtingen.
Chicago: droneverbod tijdens immigratieactie
Die trend naar meer controle is nu al zichtbaar op lokaal niveau. Op verzoek van U.S. Customs and Border Protection stelde de FAA op 1 oktober een omvangrijke no-flyzone voor drones in boven een groot deel van Chicago. De tijdelijke vliegbeperking (TFR) geldt voor bijna twee weken en bestrijkt een gebied met een straal van 15 nautische mijlen (ca. 28 km).
Opvallend is dat de restrictie uitsluitend geldt voor drones en niet voor bemande luchtvaartuigen, en exact de luchtruimte beslaat waar drones normaal gesproken mogen opereren. Volgens de FAA zijn er ‘speciale veiligheidsredenen’, maar verdere uitleg ontbreekt. Het verbod valt samen met een grootschalige immigratieactie van de federale overheid.
Journalisten en burgerrechtenorganisaties slaan alarm
Persvrijheidsorganisaties noemen de maatregel buitenproportioneel. Mickey Osterreicher van de National Press Photographers Association spreekt van “een buitengewoon brede en langdurige beperking die luchtfotojournalistiek feitelijk onmogelijk maakt in de derde stad van het land.” Volgens hem is het verbod in strijd met de Amerikaanse grondrechten en belemmert het de vrije nieuwsgaring.
Ook de American Civil Liberties Union (ACLU) uit kritiek. Beleidsanalist Jay Stanley stelt dat drone-restricties onder het mom van veiligheid kunnen worden ingezet om journalisten en burgers te verhinderen overheidsoptreden vast te leggen. “We kunnen de overheid niet de macht geven om dronejournalistiek te blokkeren door simpelweg een vaag ‘veiligheidsrisico’ aan te voeren,” waarschuwt hij.
Toenemende spanning tussen veiligheid en persvrijheid
De combinatie van landelijke BVLOS-regels en lokale vliegverboden wijst volgens critici op een verschuiving in de machtsbalans tussen overheid en journalistiek. Terwijl drones de afgelopen jaren een belangrijk middel zijn geworden voor verslaggeving van demonstraties, rampen en politieacties, dreigen strengere regels die rol nu drastisch te beperken.
Journalistenorganisaties roepen de FAA en het U.S. Department of Homeland Security op om transparanter te zijn over de motieven achter vliegrestricties en om uitzonderingen voor nieuwsorganisaties te verankeren in wet- en regelgeving. “Toegang en transparantie zijn essentieel voor een democratie,” aldus Osterreicher. “Luchtfotografie is geen luxe voor de pers, maar een cruciaal instrument.”
