Opmerkelijk

Belgisch droneteam niet ingezet bij sluiting Brussels Airport, defensieminister noemt zich ‘niet bevoegd’

De Belgische federale politie beschikt al vier jaar over een gespecialiseerd team dat is opgeleid om vijandige drones op te sporen en uit te schakelen. Toch werd dit zogenoemde Counter Unmanned Aerial Systems-team niet ingeschakeld toen het luchtruim boven Zaventem dinsdagavond werd gesloten toen er melding werd gemaakt van een drone. Dat blijkt uit berichtgeving van Het Nieuwsblad, dat de onthulling deed na het grootschalige incident op Brussels Airport.

Luchthaven plat door ‘spookdrone’

De paniek ontstond dinsdagavond rond acht uur, toen luchtverkeersleiders van skeyes volgens eigen zeggen een drone boven de nationale luchthaven van Zaventem opmerkten. Uit voorzorg werd het luchtruim gesloten, waardoor honderden reizigers strandden. Toen de vermeende drone kort na tien uur verdween, werd het vliegverkeer tijdelijk hervat — maar even later opnieuw stilgelegd toen er opnieuw een drone zou zijn waargenomen. In totaal bleef de luchthaven drie uur dicht.

Sindsdien zijn er vrijwel dagelijks waarnemingen gemeld van drones boven Belgische luchthavens en militaire basissen, onder meer in Luik en boven vliegbasis Kleine-Brogel. De regering maakte inmiddels 50 miljoen euro vrij voor de aanschaf van counterdrone-apparatuur, en vroeg gespecialiseerde hulp aan Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Sinds er in België geavanceerde detectiesystemen van onder andere de Britten staan opgesteld, zijn de meldingen opgehouden.

Federale drone-eenheid bleef aan de grond

Wat verbazing oproept, is dat de Belgische politie al sinds 2021 een eigen counter-drone unit heeft, met zo’n dertig gespecialiseerde agenten. Het C-UAS-team beschikt over systemen voor detectie, jammers om drones te blokkeren en netlaunchers om ze fysiek neer te halen. Op de website van de federale politie wordt expliciet vermeld dat deze eenheid is belast met “de opsporing, identificatie en neutralisatie van vijandige drones bij risicogebeurtenissen”.

Toch werd het team tijdens het incident in Zaventem niet opgeroepen. “Niemand heeft ons gecontacteerd,” aldus interne bronnen bij de politie tegenover Het Nieuwsblad. “We hadden zeker kunnen helpen. Waarom dat niet is gebeurd, weten we niet. Mogelijk vertrouwde men op het beperkte detectiesysteem van de luchthaven zelf.”

Een bijkomend probleem zou zijn de vermeende drone volgens betrokkenen via 5G-signalen bestuurd werd. De systemen van de politie kunnen enkel radiogolven detecteren, en een software-update om dit uit te breiden zou niet gedaan zijn vanwege budgettaire beperkingen. “We hebben het niet eens geprobeerd,” aldus een bron. “Veel mensen binnen de politie weten niet eens dat wij bestaan.”

Francken onder vuur na reactie op X

De onthulling van Het Nieuwsblad leidde tot politieke commotie, vooral nadat de Belgische minister van Defensie Theo Francken (N-VA) reageerde op X (voorheen Twitter). Hij schreef:

“Ik heb geen enkele bevoegdheid over de politie, en dus ook niet over dit droneteam. De luchthaven van Zaventem is ook geen militaire basis maar civiele infrastructuur. Defensie kan op het eigen Belgisch grondgebied enkel in steun komen van de politie. Dit is al meer dan 100 jaar zo. Wij bewaken de militaire kwartieren. Politie kan ons wel opvorderen.”

Die verklaring leidde tot scherpe kritiek, onder meer omdat het incident volgens velen een duidelijk gebrek aan coördinatie tussen politie, Defensie en luchtverkeersleiding blootlegt. Later stelde Francken dat het counterdroneteam “zich zelf had moeten aanmelden”, en dat het “geen enkele capaciteit heeft die Defensie niet al heeft.”

Reactie federale politie

Tegenover de VRT wilde de federale politie geen inhoudelijk commentaar geven over het incident of over de inzet van het C-UAS-team. In een reactie liet ze weten: “De federale politie zet de gespecialiseerde middelen van de anti-drone-eenheid in op basis van een grondige analyse. Daarbij houden we rekening met essentiële factoren zoals operationele efficiëntie, de veiligheid van de luchthaven en de openbare veiligheid.”

De politie wil “om evidente redenen” niet meedelen welke technieken en middelen worden ingezet. Verder betreurt de politie dat “simplistische of onvolledige informatie over dit onderwerp wordt verspreid.”

(coverfoto: Federale Politie – laatste update: 12 november)

Avatar foto

Wiebe de Jager

Wiebe de Jager (@wdejager) is oprichter van Dronewatch en auteur van de boeken Dronefotografie en Dronevideo's maken. Wiebe is A1/A2/A3 gecertificeerd dronepiloot en beschikt over een exploitatievergunning voor de Specific categorie.

2 gedachten over “Belgisch droneteam niet ingezet bij sluiting Brussels Airport, defensieminister noemt zich ‘niet bevoegd’”

  • Zouden we dan beter per land reizen

  • LAMBRECHT Robert

    Waarom is de politie dan zelf niet onmiddellijke in actie gekomen. Waren ze aan het slapen of wat ?

Reacties zijn gesloten.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

Vul je gegevens in en blijf op de hoogte!