Ierse drone-operators gefrustreerd over ‘exclusief luchtruim’ voor bezorgdrones
De introductie van een nieuwe geozone boven de Ierse stad Cork leidt tot forse onvrede onder lokale drone-operators. De Irish Aviation Authority (IAA) publiceerde onlangs een aangepaste geozone waarin het luchtruim boven de stad onder een nieuw regime valt. Volgens critici wordt het gebied feitelijk gereserveerd voor één BVLOS-operator die bezorgdrones inzet. De maatregel hangt samen met de introductie van dronebezorging door Manna Air Delivery.
Verplichte ATC-coördinatie
Tot voor kort gold boven delen van Cork een zogeheten ‘amber zone’ tot 30 meter hoogte. In de praktijk konden operators daar, binnen de geldende regelgeving, relatief laagdrempelig opereren. Met de nieuwe geozone verandert dat: wie wil vliegen moet voortaan vooraf toestemming vragen aan de luchtverkeersleiding van Cork Airport. Aanleiding vormt het voornemen van Manna Air Delivery om in de regio te starten met commerciële dronebezorging.
Volgens Fergal McCarthy van Drone Services Ireland betekent dit een extra administratieve barrière, zonder dat duidelijk is hoe aanvragen worden beoordeeld of binnen welke termijn goedkeuring volgt. AirNav zou een doorlooptijd van twee werkdagen hebben toegezegd, maar alleen op werkdagen. Operators melden inmiddels langere wachttijden.
De frustratie wordt versterkt door operationele beperkingen bij Cork Airport. Door personeelstekorten moest de luchthaven deze week zelfs tijdelijk sluiten. In die context acht McCarthy het onrealistisch om extra coördinatieverzoeken bij dezelfde ATC-capaciteit neer te leggen.
Beschuldiging van ‘exclusiviteit’
Ook Bob Foley van Engineers With Drones uit stevige kritiek. In een LinkedIn-update stelt hij dat het luchtruim boven Cork “effectief wordt afgesloten voor exclusief gebruik door één niet nader genoemde BVLOS-operator”. Volgens hem is er geen voorafgaande consultatie geweest met de sector en ontbreekt transparantie over de afwegingen van de IAA.
Foley vergelijkt de situatie met een hypothetisch scenario waarin Ryanair exclusieve toegang zou krijgen tot het luchtruim rond Dublin, terwijl andere luchtvaartmaatschappijen vooraf toestemming moeten vragen aan zowel ATC als de bevoordeelde partij. Volgens hem wordt veiligheid gebruikt als argument om een beleidskeuze te rechtvaardigen die in wezen commercieel van aard zou zijn.
Hij stelt bovendien publiekelijk vragen over de impact op hulpdiensten en nutsbedrijven, waaronder An Garda Síochána, de brandweer en de kustwacht. Moeten ook zij vooraf coördineren voor operaties in het nieuwe geozonegebied?
Reactie van Manna: “Geen exclusief luchtruim”
Bobby Healy, oprichter van Manna Air Delivery, spreekt de beschuldigingen tegen. Volgens hem verleent de geozone geen exclusieve of prioritaire toegang aan één operator. Het gaat volgens Healy om een coördinatievereiste die voor alle gebruikers gelijk geldt, een gangbaar instrument in complexer wordend luchtruim.
Hij benadrukt dat voorafgaande kennisgeving aan ATC geen ontzegging van toegang is, maar een mechanisme om gemengd gebruik veilig te organiseren. Hulpdiensten en publieke instanties zouden onder hun bestaande afspraken en uitzonderingen blijven opereren.
Wel erkent Healy dat er ruimte is voor debat over de vraag of een geozone de juiste tijdelijke oplossing is in afwachting van U-space. Volgens hem staat er een consultatie open waarin operators hun zienswijze kunnen indienen bij de IAA.
Breder spanningsveld
De kwestie raakt aan een fundamentele vraag binnen de Europese dronesector: hoe verdeel je schaars stedelijk luchtruim wanneer commerciële BVLOS-operaties opschalen, terwijl andere professionele operators eveneens actief zijn?
Zonder operationeel U-space-systeem grijpen autoriteiten terug op klassieke instrumenten zoals geozones en ATC-coördinatie. Voor gevestigde operators kan dat aanvoelen als een verslechtering van hun bestaande toegang, zeker wanneer een maatregel samenvalt met de start van grootschalige bezorgvluchten door één partij. Branchevereniging Drone Professionals Ireland heeft inmiddels formeel bezwaar aangetekend bij de IAA.
De komende maanden zal moeten blijken of de IAA de geozone permanent maakt en in hoeverre de consultatie leidt tot aanpassingen. Ondertussen groeit onder Ierse drone-operators de vrees dat commerciële schaalvergroting gepaard gaat met een herverdeling van luchtruimtoegang, waarbij niet iedereen zich gelijk behandeld voelt.
