EASA brengt startblokkering voor drones dichterbij en komt modelvliegers tegemoet
EASA heeft een bijgewerkt pakket voorstellen gepresenteerd om de Europese droneregels aan te scherpen. Een aantal maatregelen was al aangekondigd, zoals registratie en Remote ID vanaf 100 gram. Maar het nieuwe voorstel bevat ook verschillende nieuwe of gewijzigde bepalingen die voor dronepiloten, fabrikanten en modelvliegers. Zo worden bestaande drones uitgezonderd van nieuwe maatregelen, zoals de startblokkering, en wordt een uitbreiding van de geo-awarenessplicht geschrapt.
Identiteit controleren vóór registratie
Een van de nieuwe voorstellen die minder aandacht heeft gekregen, is een verplichte identiteitscontrole bij registratie.
EASA constateert dat de registratie van drone-exploitanten momenteel niet in alle EU-landen op dezelfde manier wordt uitgevoerd. Daarom moet de Europese regelgeving expliciet gaan voorschrijven dat een lidstaat de identiteit van een exploitant verifieert voordat deze wordt geregistreerd. EASA wil hiervoor later ook nadere richtlijnen ontwikkelen.
Het exploitantnummer wordt daarmee dus nadrukkelijker gekoppeld aan een daadwerkelijk geïdentificeerde persoon of organisatie. Dat past bij de bredere doelstelling van EASA om de herleidbaarheid van dronevluchten te verbeteren. In Nederland wordt de registratie verzorgd door de RDW en is er al sprake van een identiteitscheck.
Startblokkering wordt concreter
Een maatregel die al eerder door de Europese Commissie werd aangekondigd, krijgt nu een veel concretere juridische basis. Nieuwe drones moeten zo worden ontworpen dat ze niet kunnen opstijgen wanneer het exploitantnummer niet correct in het toestel is ingevoerd, ten behoeve van Remote ID.
Daarmee wordt het exploitantnummer meer dan alleen een administratieve verplichting. Het wordt onderdeel van de technische werking van de drone. De voorgestelde wijziging komt voort uit het idee dat handhaving alleen effectief is als een drone daadwerkelijk aan een geregistreerde exploitant kan worden gekoppeld.
Ook Specific krijgt Remote ID-verplichting
Een belangrijk nieuw element zit bij de Specific categorie. EASA stelt voor om Direct Remote ID verplicht te stellen voor alle drones die in de Specific categorie beneden 120 meter worden gebruikt, ongeacht het gewicht van de drone.
Dat is een relevante uitbreiding. De voorgestelde 100-gramgrens waarover eerder veel te doen was, geldt namelijk voor drones in de Open categorie. Voor de Specific categorie wordt een andere benadering gekozen: daar wordt de hoogte van de operatie bepalend.
Dat betekent dat ook relatief zware professionele drones die onder een exploitatievergunning of een andere Specific-basis opereren, met Remote ID te maken kunnen krijgen wanneer ze onder 120 meter worden ingezet. Overigens was Remote ID in Nederland al verplicht voor drones in de Specific categorie, dus wat dat betreft verandert er hier niets.
100 gram wordt één duidelijke grens
Voor de Open categorie kiest EASA definitief voor een eenvoudige gewichtsdrempel van 100 gram. De huidige systematiek is ingewikkelder: registratie is gekoppeld aan de grens van 250 gram óf aan de aanwezigheid van een camera.
Die sensorvoorwaarde verdwijnt in het nieuwe voorstel. In plaats daarvan komt er één duidelijke grens: vanaf 100 gram registratieplicht.
Ook voor Direct Remote ID wordt dezelfde grens gehanteerd. Drones vanaf 100 gram die in de Open categorie worden gebruikt, moeten over een actieve Remote ID-functie beschikken.
Bestaande drones krijgen een overgangsregeling
Voor bezitters van bestaande drones komt er tegelijkertijd een belangrijke uitzondering. Drones die al vóór de invoering van de nieuwe regels op de markt zijn gebracht, hoeven niet alsnog te worden voorzien van een startblokkering die opstijgen zonder exploitantnummer verhindert.
Voor bestaande lichtgewicht drones komt er bovendien een uitzondering op de verplichting om een Remote ID-add-on te gebruiken. Voor drones met een maximaal startgewicht van 900 gram acht EASA het achteraf inbouwen van zo’n module technisch niet haalbaar.
Dat voorkomt dat bestaande drones ineens onbruikbaar worden omdat ze niet aan nieuwe technische eisen kunnen voldoen.
Zelfbouwdrones in de Specific categorie
EASA verduidelijkt daarnaast de positie van zelfgebouwde drones. Wie een zelfgebouwde drone onder een Standard Scenario (STS) wil gebruiken in de Specific categorie, moet volgens het voorstel beschikken over een toestel met een CIL, het Europese conformiteitslabel voor drones.
Dat is relevant omdat er discussie was ontstaan over de vraag in hoeverre de productregelgeving ook van toepassing kan zijn op drones die helemaal niet op de markt worden gebracht, maar door een operator zelf worden gebouwd. EASA maakt nu duidelijk dat voor STS-operaties ook zelfgebouwde drones aan deze voorwaarde moeten voldoen.
Voor andere vormen van gebruik van zelfbouwdrones ligt de situatie anders; de voorgestelde verduidelijking moet vooral voorkomen dat er binnen een STS een aparte uitzonderingsroute ontstaat.
Eindelijk duidelijkheid over het gewicht
Een ogenschijnlijk technisch detail kan voor fabrikanten en operators eveneens interessant zijn: EASA wil expliciete toleranties invoeren voor het gewicht van drones.
Afhankelijk van de betreffende droneklasse komt er een toegestane afwijking van 2 of 3 procent tussen het daadwerkelijke gewicht van het toestel in de relevante configuratie en het opgegeven maximale startgewicht (MTOM). Ook voor enkele andere technische parameters worden toleranties voorgesteld.
Dat lijkt vooral een kwestie voor fabrikanten, maar het kan in de praktijk gevolgen hebben voor de classificatie van drones. Een toestel dat net boven of onder een bepaalde gewichtsdrempel uitkomt, kan immers met andere wettelijke eisen te maken krijgen.
Goed nieuws voor tethered drones
Voor tethered drones kiest EASA bovendien voor een minder strenge eis dan eerder werd voorgesteld. De minimale sterkte van de tether wordt voor zwaardere toestellen vastgesteld op vier keer de maximale stuwkracht.
Dat is een duidelijke versoepeling ten opzichte van de eerder voorgestelde factor tien. Vanuit de sector was aangegeven dat die eis praktisch niet haalbaar was.
Voor toepassingen waarbij drones aan een kabel zijn verbonden, bijvoorbeeld voor tijdelijke observatie of communicatie, kan dit dus een belangrijk verschil maken.
Geen nieuwe aparte categorie voor kritieke infrastructuur
Een ander punt waarop EASA juist terugkomt van een eerder idee, is de introductie van een aparte categorie voor kritieke infrastructuur.
Die komt er niet. EASA vindt het niet nodig om ‘kritieke infrastructuur’ als afzonderlijk begrip in de Europese droneregels op te nemen. Bescherming van bijvoorbeeld energiecentrales, vliegvelden of andere gevoelige locaties moet via de bestaande systematiek van geografische zones worden geregeld.
Dat voorkomt dat er naast de bestaande UAS geographical zones nog een geheel nieuwe categorie met specifieke regels ontstaat.
Uitbreiding geo-awareness geschrapt
Nog belangrijker voor met name modelvliegers: EASA zet de eerder voorgestelde uitbreiding van de geo-awarenessplicht niet door.
In NPA 2026-103 stelde EASA voor om alle (zelfbouw)drones en modelvliegtuigen boven de 250 gram verplicht uit te rusten met een module die de piloot automatisch waarschuwt wanneer een geografische zone wordt genaderd. Daar kwam vanuit nationale luchtvaartautoriteiten, modelvliegverenigingen en de drone-industrie veel kritiek op.
EASA schrijft nu dat deze uitbreiding niet wordt overgenomen. De betreffende wijzigingen zijn uit het voorstel gehaald.
Dat is een wezenlijke wijziging ten opzichte van de plannen waarover eerder dit jaar werd bericht. Er komt dus voorlopig geen algemene nieuwe Europese verplichting voor zo’n uitgebreide geo-awarenessfunctie.
Strengere eisen aan nieuwe dronezones
Tegelijkertijd wil EASA wel meer grip krijgen op de manier waarop lidstaten nieuwe geografische zones instellen.
Een lidstaat moet voortaan kunnen onderbouwen dat een nieuwe beperking noodzakelijk en proportioneel is voor het risico of doel dat ermee wordt aangepakt. Waar nodig moet ook de onderliggende beoordeling worden gedocumenteerd.
EASA schrijft daarbij nadrukkelijk niet voor dat alle lidstaten één specifieke methode voor zo’n risicoanalyse moeten gebruiken. Het doel is vooral dat nieuwe beperkingen niet zonder onderbouwing worden ingevoerd.
Dat kan op termijn relevant worden voor operators die regelmatig te maken hebben met nationale of lokale droneverboden.
Een pakket met behoorlijk verschillende maatregelen
De nieuwe EASA-opinie is daarmee meer dan alleen een verlaging van de registratiegrens naar 100 gram. Naast de al eerder aangekondigde maatregelen worden nu ook de technische en juridische details verder ingevuld.
Voor dronevliegers springen vooral de uitbreiding van Remote ID naar Specific-operaties onder 120 meter, de verplichte identiteitscontrole bij registratie, de toekomstige startblokkering bij ontbrekend exploitantnummer en de overgangsregeling voor bestaande drones eruit. Voor fabrikanten zijn daarnaast de eisen voor zelfgebouwde drones, de gewichtstoleranties en de technische Remote ID-eisen van belang.
Tegelijkertijd schrapt EASA twee eerder voorgestelde uitbreidingen: een aparte regeling voor kritieke infrastructuur en de uitbreiding van de geo-awarenessplicht. Het voorstel is daarmee op sommige punten strenger, maar op andere punten juist minder vergaand dan eerdere plannen.
Het gaat overigens nog steeds om een EASA-voorstel en dus niet om definitieve wetgeving. De voorgestelde wijzigingen moeten nog door de Europese Commissie worden verwerkt en vastgesteld.
